Hội nghị trung ương 7 khoá XII bàn về đề án canh tân lương lậu. Nhiều người hy vọng, sắp tới sẽ được hưởng mức lương tương hợp với phần công sức, chất xám mình đã bỏ ra. Bài toán khó nhất đặt ra lúc này là muốn tăng lương phải tinh giảm biên chế, bởi bộ máy hưởng lương ngân sách của chúng ta hiện nay quá cồng kềnh, không hiệu quả. Nói thì đơn giản như vậy nhưng thực hiện đâu dễ. bây chừ giảm ai, ai sẵn sàng giảm?

Thêm ai, bớt ai trong bộ máy hiện nay thực sự là bài toán khiến các nhà quản lý đau đầu (Ảnh minh hoạ: KT)

Cả nước hiện có khoảng 7,5 triệu người (chiếm 8,3% dân số) hưởng lương từ ngân sách, trong khi đó, tỷ lệ này ở Trung Quốc chỉ là 2,8%. Đội ngũ cán bộ, công chức hùng hậu như vậy nhưng lại có vẻ không tương thích với chất lượng công việc. Số lượng công chức “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về” chiếm tỷ trọng không nhỏ trong bộ máy. Bộ máy quá đông, quá kềnh càng, không hiệu quả nên họ thường tìm cách “kiếm chác”, vòi vĩnh của người dân, doanh nghiệp để tăng thu nhập. Chính nên, người dân mỗi lần có việc phải tới quan ải thì thấy quấy quả, bức xúc hết sức.

thực tế, các cơ quan từ địa phương tới Trung ương thì dạng “cha truyền con nối”, con ông cháu cha chiếm tỷ lệ không nhỏ thi bằng lái xe máy trong biên chế nhà nước. Vào nhà nước làm có 2 dạng: thứ nhất tìm nơi béo bở để đục khoét, kiếm chác, làm giàu cho bản thân; thứ hai vào để chắc chân, có cuộc sống ổn định, “mưa không tới mặt, nắng không tới đầu” (dạng này có thể là số đông). Nhưng tai hại nhất là dạng thứ nhất, bởi đây mới chính là những kẻ sách nhiễu, quan lại, tham nhũng, đặc quyền, đặc lợi, chạy chức, chạy quyền… bởi vậy, xóa nghịch lý tinh giản biên chế cần đi đôi với làm sạch bộ máy, tăng cường tính sáng tỏ, cạnh tranh.

Bộ máy quốc gia đã phình to, kềnh càng, nhưng kém hiệu quả. Đó là thực tiễn mà hết thảy chúng ta đều nhìn thấy. Về lý thuyết, những người không làm được việc phải bị tinh giảm trước nhất nhưng liệu họ có bị loại không? kiên cố là không dễ. tinh giảm biên chế từ lâu đã được đặt ra nhưng càng hô hào, càng thực hành thì bộ máy càng phình to. căn nguyên của tình trạng này là do những người phải thực thi nhiệm vụ tinh giản ngại cộc, nể nang, thậm chí là có cả chuyện “lót tay” để được ở lại. Thời gian qua, hàng loạt vụ việc về tuyển dụng đay, bác sĩ và nhiều lĩnh vực khác cho thấy rõ những thụ động trong công tác tuyển dụng, sử dụng nhân lực.

Còn nữa, chúng ta không thể tinh giản cán bộ yếu kém khi mà rõ ràng hiệu quả hoạt động của bộ máy không hiệu quả nhưng theo thưa tỷ lệ cán bộ, công chức yếu kém không hoàn thành nhiệm vụ chỉ chiếm số ít, số còn lại là hoàn thành xuất sắc, hoàn thành tốt và hoàn tất nhiệm vụ. Với việc đánh giá và kết quả đánh giá như hiện thì chắc chắn sẽ chẳng có mấy người trong biên chế bị tinh giảm.

Bên cạnh đó, tình trạng lạm phát cấp phó, lạm phát lãnh đạo đang diễn ra ở nhiều địa phương, ban ngành gây phao phí, kém hiệu quả và không đúng qui định của Chính phủ.

Một thực tế hiện thời là trong hệ thống hưởng lương từ ngân sách quốc gia, lương hướng chưa gắn với vị trí, chức danh và hiệu quả công tác, chất lượng cung cấp dịch vụ công. Thu nhập ngoài lương từ biếu xén, xin – cho, ăn chia, tạo sân sau… nhất là ở các ngành và vị trí gắn với con dấu và chữ ký đang có khuynh hướng gia tăng, gắn liền với bạc tham nhũng, chạy chức, chạy quyền rất công khai và mạnh, để lại các di hại nhiều năm.

Thi tuyển là cách tốt nhất để các cơ quan, đơn vị chọn được người ăn nhập với yêu cầu công việc của đơn vị mình. Tuy nhiên, việc thi tuyển cũng chưa thật sự sáng tỏ, chính sách ưu đãi người tài chưa được thực hành rõ ràng, người đỗ hoặc đạt điểm xuất sắc khi trở thành công chức, nhân viên đều có mức lương như nhau. Trong quá trình công tác, nếu không có sai phạm gì thì kiên cố việc làm của một cán bộ, công chức sẽ ổn định và có cơ hội thăng tiến.

Kinh nghiệm của Singapore cho thấy tại sao giang sơn này thành công đến như vậy? Thứ nhất là trọng dụng người tài; lương cao cho quan chức giỏi và chống tham nhũng rất quyết liệt. giờ, mức lương Bộ trưởng và công chức ở Singapore vào loại cao nhất thế giới. Điều giúp Singapore giữ được Đội ngũ công chức tuấn kiệt, hiệu quả chính là chính sách trả lương cao tương hợp với hiệu quả công việc.

Còn với chúng ta, nếu không tinh giản được biên chế thì đừng nghĩ đến việc tăng lương, nâng cao phúc lợi cho người dân. Điều này cũng đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ không có nguồn lực để thu hút những cán bộ, công chức tinh hoa./.