Năm 2013, Giám đốc Sở Giao thông chuyển vận TPHCM Tất Thành Cang đã ký quyết định 5872/QĐ-UBND về việc duyệt dự án đầu tư xây dựng 4 tuyến đường chính trong Khu tỉnh thành mới Thủ Thiêm theo hình thức giao kèo BT (xây dựng- chuyển giao).

Theo hiệp đồng, Công ty CP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh được giao xây dựng 4 tuyến đường ở Thủ Thiêm với tổng số tiền lên tới 12.182 tỷ đồng cho đoạn đường 11,9 km (bao gồm phí tổn đầu tư là 8.265 tỷ đồng và chi phí ngừa do trượt giá và lãi vay 3.917 tỷ đồng).

Các tuyến đường này được đặt ký hiệu là R1 (Đại lộ Vòng Cung) dài 3,4 km; R2 (Đường Ven hồ trọng điểm) dài 3km, R3 (Đường ven sông Sài Gòn) dài 3km; R4 (Đường Châu thổ trên cao) dài 2,5km. Ngoài ra có 10 cây cầu bao gồm: 8 cây cầu và 2 cầu cạn.

thông báo suất đầu tư 4 tuyến đường BT nói trên vào khoảng 1.000 tỷ/km đã gây sốc dư luận những ngày qua, bởi nó cao gấp khoảng 5 lần cao tốc Bắc - Nam (khoảng 180 tỷ đồng/km) và gấp 4 lần cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (khoảng 250 tỷ đồng/km). Hơn nữa, các dự án đường này gần như chơi phải giải phóng mặt bằng.

Nghị định số 108/2009/NĐ-CP của Chính phủ về Đầu tư theo hình thức hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao, hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao - Kinh doanh, hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT) quy định: “Thủ tướng Chính phủ ưng chuẩn ít nghiên cứu khả thi và Đề xuất Dự án quan yếu nhà nước theo Nghị quyết của Quốc hội, Dự án có nhu cầu dùng đất từ 200 ha trở lên, Dự án có đề nghị bảo lãnh của Chính phủ và Dự án thuộc Nhóm A có tổng vốn đầu tư từ 1.500 tỷ đồng trở lên”.

Chính vì thế, dư luận đang đặt ra câu hỏi: Dự án có tổng mức đầu tư hơn 12.000 tỷ đồng mà UBND TPHCM đã ký với Công ty CP Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh có vượt quá thẩm quyền? UBND TPHCM đã mỏng Thủ tướng và việc thẩm định đầu tư dự án với số tiền lớn như vậy đã được tiến hành như thế nào? Nếu vượt thẩm quyền thì có xem xét tới tính vô hiệu của giao kèo đó?

Tại sao lại ký giao kèo với mức giá "trên trời" như thế?

thảo luận với PV Dân trí , TS. Phạm Sỹ Liêm - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cho rằng vấn đề chủ chốt nhất nằm ở chỗ 4 tuyến đường BT trên là dự án công nên chẳng thể chỉ dựa vào nguyên tắc giá cả “hai bên thoả thuận”, mà còn phải coi xét tới nhân tố cạnh tranh.

“Trước khi ký kết hợp đồng TPHCM có tiến hành đấu thầu hay không? Chỉ có đấu thầu mới chọn được nhà đầu tư đưa ra mức giá thích hợp nhất, chứ còn chỉ định thầu thì bao giờ cũng có chuyện cả, không minh bạch”- ông Liêm nói.

Ông Liêm phân tích thêm: “Đây là các dự án liên lạc BT, trong đó B là giá của con đường, còn giá của các khu đất mà doanh nghiệp nhận được ở Thủ Thiêm thì thì ai định giá? Bởi giá đất có thể thay đổi rất lớn trong vài năm, không thể cứ vào giá bình quân khu vực được. Giá đất cũng phải được cứ vào đấu giá thì mới đạt được nguyên tắc trong xây dựng công”.

Chung ý kiến, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan yêu cầu cơ quan có thẩm quyền vào cuộc xem lại toàn diện việc ký kết hiệp đồng đầu tư 4 tuyến đường liên lạc theo hình thức BT nói trên có đúng với thi bằng A1 chỉ dẫn tại Nghị định 108/2009 của Chính phủ hay không?

“Thủ Thiêm có quá nhiều vấn đề hệ trọng đến đất đai thời gian qua nên hiện giờ phải vào cuộc làm rõ, xem xét lại hết thảy hiệp đồng đã ký kết trước đây như thế nào, nhất là vai trò của UBND TPHCM, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Xây dựng tới đâu mà ký kết giao kèo với một giá trên trời như thế”- bà Phạm Chi Lan yêu cầu.

Trong khi đó, luật sư Nguyễn Thế Truyền - Giám đốc Công ty Luật hợp danh Thiên Thanh nhấn mạnh, nếu không có quan điểm của Thủ tướng Chính phủ mà UBND TPHCM ký kết đầu tư 4 tuyến đường BT có tổng mức đầu tư lên tới trên 12.000 tỷ đồng sẽ là sai phạm nghiêm trọng. Chính vì thế, cần phải thẩm tra lại tất thảy hồ sơ, xem xét bổn phận của các bên liên can và cho kiểm toán lại các điều khoản cũng như giá trị hợp đồng.

Được biết, sau khi xây dựng 4 tuyến đường trên, UBND TPHCM đồng ý giao cho Công ty Đại Quang Minh 79 ha đất trong khu thành phố mới Thủ Thiêm (phường Thủ Thiêm và phường An Lợi Đông) để phát triển các dự án bất động sản.

Giữa năm 2015, Công ty Đại Quang Minh và UBND TP.HCM đấu ký kết hợp đồng BT thực hiện dự án xây dựng cầu Thủ Thiêm 2 với tổng mức đầu tư là 3.082 tỷ đồng. Đổi lại, Đại Quang Minh được giao quỹ đất với tổng diện tích 26 ha tại khu chức năng số 6 (khu thành thị mới Thủ Thiêm) để thực hành các dự án bất động sản.

Như vậy tổng cộng, Đại Quang Minh đã được giao 105 ha đất tại Thủ Thiêm - nơi được coi là đất vàng tại TPHCM.

Thế Kha