Đề án trình Hội nghị Trung ương 7 lần này nhằm ban hành quyết nghị mới thay thế quyết nghị Trung ương 3, khóa VIII về Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trong suốt quá trình lãnh đạo, Đảng ta luôn quan hoài đến công tác cán bộ và xác định việc xây dựng hàng ngũ cán bộ là nhiệm vụ đặc biệt quan yếu, có ý nghĩa quyết định sự thành bại của cách mệnh. Lúc sinh tiền, chủ toạ Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”.

Công tác cán bộ càng ngày càng quan yếu

Tổng bí thơ Nguyễn Phú Trọng đã nhiều lần chỉ rõ: “Công tác cán bộ qua thực tại ngày càng thấy quan trọng, là nguyên cớ của mọi nguyên do, là gốc của mọi công việc, mấu chốt của then chốt”; đây là công tác đối với con người nên rất can hệ và mẫn cảm,... xây dựng Đảng là xây dựng tổ chức và xây dựng con người nhằm bảo đảm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ và đường lối chính trị trong mỗi tuổi cách mệnh. Tại Đại hội XII, Đảng trông coi: "Những hạn chế, thiếu sót trong công tác cán bộ là một trong những điểm yếu, cản ngăn sự phát triển."

Trong các khâu của công tác cán bộ, thì đánh giá cán bộ là khâu tiền đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định tới việc xếp đặt, sử dụng cán bộ hiệu quả. Tuy nhiên văn kiện Đại hội XII của Đảng đã chỉ rõ: “Đánh giá cán bộ vẫn là khâu yếu nhất qua nhiều nhiệm kỳ nhưng chưa có những tiêu chí cụ thể và giải pháp khoa học để khắc phục”. Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) cũng nêu tình trạng: “Đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ còn nể nang, cục bộ”. Việc đánh giá chưa đúng dẫn đến bố trí cán bộ có lúc, có nơi chưa đúng.

Thực tế cho thấy một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa làm tốt công tác đánh giá cán bộ trước khi bổ dụng, bầu cử; không ít trường hợp cán bộ ở các cấp mới được bầu vào cấp ủy hoặc được bổ nhậm đã trình bày yếu kém cả về phẩm chất, năng lực và uy tín, một số vi phạm khuyết điểm, thậm chí bị xử lý kỷ luật.

Báo cáo của Ban Tổ chức Trung ương tại Hội nghị toàn quốc ngành Tổ chức Xây dựng Đảng năm 2017 đã từng nhận định: “Công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ còn nhiều hạn chế, yếu kém, sơ hở; còn tình trạng nể nang, né tránh, ngại cụng, cấp trên “sợ” cấp dưới trước thời khắc lấy phiếu tín nhiệm hoặc đánh giá cán bộ cuối năm. Còn tình trạng cấp dưới chưa thực hành trang nghiêm, có hiệu quả sự chỉ đạo, lãnh đạo của cấp trên. Ở một số nơi, một số trường hợp tuy thực hiện “đúng” quy trình nhưng vẫn không chọn “trúng” người, “đúng” việc, gây bức xúc trong từng lớp”.

trông coi tầm quan trọng của công tác đánh giá cán bộ, để từ đó dùng đúng, sát với yêu cầu công việc, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ... tiếp kiến đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước... tiếp ban hành và thực hành các quy định, quy chế, cơ chế trong công tác cán bộ... trong đó có quy chế về việc đánh giá đúng đắn, khách quan đối với cán bộ, để có cơ sở sử dụng, bố trí cán bộ, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng chạy chức, chạy tuổi, chạy bằng cấp... ”.

Quyết tâm đổi mới công tác đánh giá cán bộ đã được xác định rõ trong quyết nghị Trung ương 4 (khóa XII) là: Hoàn thiện quy chế đánh giá cán bộ một cách khoa học, hạp; quy định lấy phiếu tín nhiệm ở các cấp, các ngành định kỳ hoặc đột xuất... Tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ, đảng viên là chương trình hành động của tập thể và cá nhân chủ nghĩa; kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; kết quả thực hiện cam kết rèn luyện, giữ giàng phẩm chất đạo đức, lối sống; tự phê bình và phê bình; sự nêu gương của cán bộ lãnh đạo, quản lý; hiệu quả tranh đấu, khắc phục suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"...

Gần đây, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng bí thơ Nguyễn Phú Trọng ký ban hành Quy định số 90-QĐ/TW về tiêu chuẩn chức danh, tiêu chí đánh giá cán bộ thuộc diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và Quy định số 89-QĐ/TW về khung tiêu chuẩn chức danh, định hướng tiêu chí đánh giá cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp.

Chuẩn bị công phu, bài bản

Theo đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án, việc xây dựng hàng ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược là việc rất khó và rất quan yếu. Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XI đến nay, ngành Tổ chức xây dựng Đảng đã hoàn thành một khối lượng lớn công việc, trong đó có nhiều việc mới, khó, mẫn cảm, phức tạp, đến nay mới từng bước được nhận diện và tháo gỡ.

Tuy nhiên, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị vẫn còn kềnh càng, chồng chéo; nhiều tầng nấc, hoạt động kém hiệu quả. Cơ chế kiểm soát quyền lực và tình trạng chạy chức, chạy quyền vẫn là điều trăn trở, băn khoăn, lo lắng của cấp ủy Đảng. do vậy, nếu không có cuộc cách mạng đổi mới chính mình thì chẳng thể xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho rằng, nếu bố trí cán bộ đúng thì công việc "chạy", còn bố trí cán bộ không đúng thì vừa khó, vừa khổ và công việc không "chạy". Do đó, trước nhiệm vụ mới, tình hình mới, đòi hỏi Đảng ta phải sớm có quyết nghị mới về công tác cán bộ và xây dựng hàng ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của tình hình mới.

Đề án đánh giá thực trạng hàng ngũ cán bộ cấp chiến lược và đề ra quan điểm, đích, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược đủ năng lực, phẩm chất, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.

Đề án này xác định hàng ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp chiến lược là các chức danh cán bộ diện Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban bí thơ quản lý, bao gồm: các đồng chí là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban bí thơ và các chức danh lãnh đạo cốt lõi của Đảng và Nhà nước; trưởng, phó cơ quan tham vấn, giúp việc, đơn vị sự nghiệp của Đảng; bộ trưởng, thứ trưởng và tương đương; bí thơ, phó bí thơ tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; chủ tịch HĐND, chủ toạ UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Quá trình xây dựng Đề án, Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án đã làm việc trực tiếp với 15 cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Trung ương; tổ chức 25 hội nghị, hội thảo ở 3 miền Bắc, Trung, Nam, lấy quan điểm 2 vòng các bí thơ Tỉnh ủy, Thành ủy, Đảng ủy, Đảng đoàn, Ban cán sự đảng, lãnh đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc Trung ương; tổ chức các hội nghị, hội thảo lấy ý kiến của các cán bộ Lãnh đạo và nguyên Lãnh đạo Đảng, quốc gia, các nhà khoa học. Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án cũng đặt hàng Viện Nghiên cứu dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương tiến hành điều tra từng lớp học về công tác cán bộ và hàng ngũ cán bộ và nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm một số nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Australia, Singapore…

đích của Đề án là đến năm 2030 xây dựng được hàng ngũ cán bộ, nhất là cấp chiến lược có phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; đủ về số lượng, có chất lượng, cơ cấu hợp với chiến lược phát triển kinh tế - từng lớp và bảo vệ giang san; đảm bảo sự chuyển tiếp liên tiếp, vững giữa các thế hệ, đủ sức lãnh đạo đưa nước ta trở nên nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 trở nên nước công nghiệp đương đại, theo định hướng XHCN.

Đề án này cũng nhằm cụ thể hóa những nội dung Nghị quyết Đại hội XII của Đảng về cán bộ và công tác cán bộ; song song, cũng để đồng bộ với Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII về xây dựng, chấn chỉnh Đảng và các quyết nghị Trung ương 5, 6 khóa XII về xếp đặt, đổi mới doanh nghiệp Nhà nước; sắp đặt, đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập; sắp xếp, đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Nhiều quan điểm mới, toàn diện

giải đáp phỏng vấn báo chí, ông Phạm Quang Hưng - Vụ trưởng Vụ IV, Ban Tổ chức Trung ương cho biết trên cơ sở kế thừa, bổ sung và phát triển các quan điểm của Đảng về công tác cán bộ, Đề án đã đề xuất nhiều ý kiến mới, toàn diện hơn về lĩnh vực này.

Việc đánh giá cán bộ cấp chiến lược sẽ gắn với kết quả hoàn thành nhiệm vụ của lĩnh vực, ngành, địa phương và so sánh với các chức danh tương đương; đánh giá để bổ dụng và bầu cử phải trực tiếp khảo sát, gặp gỡ, thảo luận đối với các tổ chức, cá nhân có liên tưởng và tiếp thu ý kiến phản ánh, đóng góp của cán bộ, đảng viên và quần chúng. # để nắm rõ cán bộ.

Ban soạn thảo Đề án cũng đề xuất, việc bầu cử, bổ dụng cán bộ được thực hiện theo hướng mở rộng dân chủ, có số dư, cạnh tranh lành mạnh ở tuốt tuột các chức danh. Ứng viên phải mô tả chương trình hành động, cam kết chịu bổn phận, bầu cử phối hợp với thi tuyển.

Ban soạn thảo Đề án cũng đề xuất xây dựng chiến lược quốc gia về tuấn kiệt theo hướng không phân biệt đảng viên hay người dưng Đảng; xác định rõ khái niệm tiêu chí về tài năng cũng như quan điểm phát triển, việc lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng, dùng và phát huy; những cơ chế, chính sách để anh tài phát triển, gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cấp chiến lược.

Trong đó, Đề án đưa ra cơ chế phát hiện, quy hoạch, đào tạo, bố trí cán bộ trẻ có bản lĩnh, năng lực nổi bật và triển vọng phát triển vào các vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả vượt cấp.

Đề án có nội dung về việc bổ sung và hoàn thiện quy định lấy phiếu tín nhiệm trong Đảng và những người giữ chức phận do Quốc hội, HĐND các cấp bầu hoặc phê chuẩn theo hướng bản tính hơn; mở rộng thành phần lấy phiếu để làm rõ mức độ tín nhiệm đối với cán bộ.

ngoại giả, để bảo đảm việc tuyển lựa cán bộ khách quan và đúng người, quy định về thẩm định, giám sát bầu cử, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại cán bộ cũng sẽ được xây dựng.

"Chúng tôi sẽ xây dựng quy định để việc nhận trách nhiệm, từ nhiệm, từ nhiệm trở nên nếp văn hoá xử sự của cán bộ; hoàn thiện các quy định về cách chức, bãi nhiệm, miễn nhiệm để chủ trương "có lên có xuống", "có vào có ra" là việc bình thường trong công tác cán bộ", ông Hưng nói.

Hàng loạt giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ cũng được Ban soạn thảo Đề án đưa ra, trong đó có thực hành nhất quán việc bố trí bí thơ cấp uỷ cấp tỉnh, cấp huyện không là người địa phương; khuyến khích thực hành đối với các chức danh khác, nhất là chức danh chủ toạ UBND.

Nhằm tạo môi trường đồng đẳng để lôi cuốn tối đa tiềm năng, trí tuệ của đội ngũ cán bộ các cấp, ban soạn thảo Đề án cho rằng cần tiếp chuyện mở mang thực hiện chủ trương thí điểm thi tuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý trong các cơ quan, tổ chức của hệ thống chính trị, đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp quốc gia.

Theo ông Phạm Quang Hưng, trước đây Trung ương đặt ra mục tiêu tỷ lệ cán bộ được bổ nhiệm ưng chuẩn thi tuyển đạt 30% đối với các Bộ, ngành và lựa chọn đơn vị thực hành nhưng sắp tới sẽ mở rộng hơn. Vừa qua, Ban tổ chức Trung ương đã tổ chức thi tuyển tuốt luốt các chức danh Vụ trưởng, sắp tới là cấp trưởng phòng.

Đề án đưa ra kiên tâm chặn đứng tiêu cực và triệt để chống tình trạng chạy chức, chạy quyền trong công tác cán bộ. Theo ông Hưng, hành vi chạy chức, chạy quyền sẽ được coi là tham nhũng trong công tác cán bộ để nhận diện rõ và chiến đấu quyết liệt, hiệu quả với các đối tượng có tả. "Phải nâng cao ý thức nghĩa vụ, lòng tự tôn và hình thành văn hoá nói không với chạy chức, chạy quyền", ông Hưng nói.

Theo ông Hưng, Đề án nêu trên được xây dựng bảo đảm sự đồng bộ, hiêu quả với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 về xây dựng, chấn chỉnh Đảng và Nghị quyết Trung ương 6 về xếp đặt tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

"Nếu được Trung ương thông thi bang a1 qua và thực hành nghiêm túc, đồng bộ thì Đề án sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ về công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới", ông nói.